Dnia 12.04.2026 r. członkowie Stowarzyszenia Historycznego Mazowsza Północnego przeprowadzili spotkanie z młodzieżą w Zespole Szkół w Radzanowie. Tematem spotkania była historia polskiej emigracji po powstaniach narodowych, rewolucjach, wojnach i komunizmie. Rozmawialiśmy o rodzinie Ksawerego Branickiego, który uciekł z Rosji przed zemstą cara i kupił zamek w Montrésor, w Dolinie Loary we Francji. Od 1849 r. francuski zamek stał się ostoją polskości. Tutaj polscy emigranci doznawali opieki i wsparcia od swoich. To miejsce dawnych i współczesnych polskich ścieżek na ziemi francuskiej. Wyświetliliśmy młodzieży film „Montrésor. Mój skarb”.

Dziękujemy społeczności szkolnej za zaproszenie i za bardzo miłe przyjęcie, a młodzieży za liczny udział w spotkaniu.

Załączamy dzisiejszą rozmowę Teresy Marchwickiej- Grabowskiej z naszego Stowarzyszenia o dawnych polskich zwyczajach wielkanocnych przeprowadzoną wspólnie w Pytaniu na Śniadanie z Małgorzatą Jaszczołt- etnografką z Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi i z Pawłem Steczkowskim- muzykiem podkarpackim.

Wróciliśmy do zwyczajów, które towarzyszyły Wielkanocy w różnych regionach Polski.

Pytanie na Śniadanie TVP2, Dawne polskie zwyczaje wielkanocne

Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej 79 p. p. Strzelców Słonimskich im. Hetmana Lwa Sapiehy przygotowało dla mieszkańców Mławy i przybyłych gości inscenizację brawurowego ataku żołnierzy niepodległościowego podziemia na Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego, mający wówczas siedzibę przy ulicy Reymonta i uwolnienia przetrzymywanych tam więźniów. To nawiązanie do autentycznych wydarzeniach, które miały tu miejsce w nocy z 2 na 3 czerwca 1945 roku.

Kilkudziesięciu rekonstruktorów Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznej 79 p.p Strzelców Słonimskich im. Hetmana Lwa Sapiehy z innymi grupami rekonstrukcyjnymi przedstawiło widzom, jaki przebieg mogły mieć ówczesne wydarzenia. Widowisku towarzyszyła narracja Dariusza Krawczyka. Dramatyzm ówczesnej akcji podkreślał obraz ulicznej walki, huk wystrzałów i brzęk lecących pod nogi łusek. W hołdzie dla tych walczących z bronią w ręku bohaterskich żołnierzy z tamtych lat, po zakończeniu widowiska zapalono znicze.

Mławska inscenizacja od początku pomyślana była jako forma przywracania pamięci o tych, których władze komunistyczne skazały na zapomnienie. Nie udało się, oni powrócili dzięki pamięci ich rodzin, bardzo często też prześladowanych przez komunistów, dzięki pamięci historyków, którzy wyciągnęli ich życiorysy z archiwów, wrócili też dzięki społeczności lokalnej. Dziś takie postacie jak Wacław Grabowski ps. Puszczyk, Zacheusz Nowowiejski ps. Jeż, Mieczysław Dziemieszkiewicz ps. Rój są powszechnie znane.

28 września 2023 r. planowane jest otwarcie Muzeum Historii Polski. Jednak my już wczoraj mieliśmy możliwości zobaczyć tę inwestycję w stanie jeszcze dość surowym. Sama bryła i jej elementy składowe są imponujące. Ogromna przestrzeń, nowoczesne rozwiązania i szeroka funkcjonalność muzeum robi wrażenie. Niecierpliwie czekamy na oficjalne otwarcie.